Τετάρτη, Νοεμβρίου 09, 2005

Κομματική Συνέλευση

(Απρίλιος 1983)

Κάπου ανάμεσα Τρίτη και Τετάρτη
πρέπει να παράπεσε η αληθινή σου μέρα

Οδυσσέας Ελύτης


(Κείμενο του Διομήδη. Βρέθηκε πριν λίγα χρόνια)

Η βραδιά είναι γλυκιά, ιδανική για βόλτα, αλλά η κίνηση στα νέα γραφεία της κομμουνιστικής νεολαίας είναι ζωηρή. Στη μεγάλη αίθουσα των συνελεύσεων του τετάρτου ορόφου, η κομματική οργάνωση της ΦΜΣ είναι έτοιμη να αρχίσει τη γενική της συνέλευση. Σχεδόν όλοιείναι παρόντες, γιατί τα θέματα είναι πολύ ενδιαφέροντα. Τη διαδικασία ανοίγει ο γραμματέας της οργάνωσης Κλέων, δώδεκα μόλις λεπτά μετά την προκαθορισμένη ώρα.

«Σύντροφοι, μπορούμε ν' αρχίσουμε. Από το γραφείο προτείνεται για προεδρείο η συντρόφισσα Αγριππίνα και ο σύντροφος Ευρυβιάδης. Για τα πρακτικά, η συντρόφισσα Ανθή. Υπέρ» (σηκώνουν όλοι τα χέρια) «κατά, λευκά. Ομόφωνα».

Ο Κλέων κάθεται στη γωνία του τραπεζιού με το κόκκινο υφασμάτινο τραπεζομάντιλο. Στην άλλη πλευρά κάθεται η συντρόφισσα Ανθή και στη μέση, ακριβώς πίσω από το βάζο με τα όμορφα γαρύφαλλα, η Αγριππίνα. Δίπλα της ο Ευρυβιάδης και ο Επαμεινώνδας του αχτιδικού γραφείου, ο οποίος παρακολουθεί την συνέλευση, εκ μέρους της καθοδήγησης.

«Σύντροφοι» λέει η Αγριππίνα, «τα θέματα είναι δύο. Το πρώτο οργανωτικό - και το δεύτερο για την κατάληψη της σχολής. Το προεδρείο προτείνει για το πρώτο δέκα λεπτά εισήγηση, πέντε λεπτά ερωτήσεις και τρίλεπτες τοποθετήσεις. Προβλέπονται να μιλήσουν δέκα σύντροφοι. Για το δεύτερο, είκοσι λεπτά εισήγηση, πέντε λεπτά ερωτήσεις, πεντάλεπτες τοποθετήσεις από είκοσι συντρόφους και είκοσι λεπτά κλείσιμο, από την καθοδήγηση. Υπάρχει άλλη πρόταση;»

Σηκώνω το χέρι και παίρνω το λόγο. «Σύντροφοι, για το πρώτο θέμα προτείνω πεντάλεπτες τοποθετήσεις, γιατί είναι ιδιαίτερα σοβαρό. Για το δεύτερο, το σημαντικότερο ίσως θέμα που συζητάμε αυτή την περίοδο, προτείνω δεκάλεπτες τοποθετήσεις».

Η πρόεδρος θέτει τις προτάσεις σε ψηφοφορία, αφού ξεκαθαρίζει πως το προεδρείο επιμένει, γιατί υπάρχει πίεση χρόνου. Περνάει, με μικρή πλειοψηφία, η πρόταση για τρίλεπτα και πεντάλεπτα.

«Την εισήγηση για το οργανωτικό θα κάνει ο σύντροφος Επαμεινώντας, από το αχτιδικό γραφείο», λέει η Αγριππίνα.

«Τι θα γίνει με το τσιγάρο;» ακούγεται αγανακτισμένος, από το βάθος της αίθουσας, ο Λαοκράτης, λέκτορας του Φυσικού. «Είμαστε εβδομήντα άνθρωποι εδώ μέσα, δεν αρχίσαμε ακόμα - και ήδη δεν μπορούμε ν' αναπνεύσουμε!».

Το προεδρείο αντιμετωπίζει τις έντονες διαμαρτυρίες των καπνιστών και επιβάλλει απαγόρευση του καπνίσματος. Ο Επαμεινώνδας παίρνει το λόγο.

«Σύντροφοι και συντρόφισσες. Το θέμα που φέρνει το αχτιδικό γραφείο στην οργάνωσή σας δεν συζητήθηκε κατά την προετοιμασία της συνέλευσης, όπως γίνεται συνήθως, γι’ αυτό οι περισσότεροι δεν γνωρίζετε τι είναι. Πρόκειται για την πρόταση διαγραφής του σύντροφου Κριτία από το Κόμμα. Όπως ξέρετε, ο Κριτίας - αν και της Νομικής- είναι μέλος της δικής μας ΚΟΒ».

Η αίθουσα γεμίζει απορία και έκπληξη. Είναι δυνατόν να γίνεται πρόταση διαγραφής του Κριτία; Για ποιο λόγο;

«Η πρόταση γίνεται, γιατί τον τελευταίο καιρό ο Κριτίας χαλάρωσε τους δεσμούς του με την Οργάνωση, παράτησε τη δουλειά και έφυγε από τη Θεσσαλονίκη χωρίς άδεια του Κόμματος, για την Αθήνα. Αυτό έγινε πριν τέσσερις μήνες. Το αχτιδικό γραφείο, αφού κατάφερε με τα πολλά να τον βρει και να συζητήσει μαζί του, επειδή ο Κριτίας ήταν αμετάπειστος και έβαλε ζήτημα διαγραφής του από το Κόμμα, αναγκάστηκε να πάρει απόφαση να φέρει την πρόταση διαγραφής στην Οργάνωση».

Ο Επαμεινώνδας κάνει την απαραίτητη ιστορική ανασκόπηση των κομματικών πεπραγμένων του Κριτία, περνώντας στα πεταχτά τα θετικά και εντυπωσιακά στοιχεία και επιμένοντας ιδιαίτερα σε πραγματικές ή και υπερβολικά τονισμένες αδυναμίες του. Οι δεκάδες φοιτητές που τον ακούν δεν πιστεύουν στ' αυτιά τους – οι λέκτορες είναι πιο ψύχραιμοι γιατί έχουν δει πολλά τα μάτια τους. Αρκετούς από τους φοιτητές είναι ο Κριτίας που τους στρατολόγησε στη νεολαία και το Κόμμα. Χρόνια ολόκληρα τον θυμούνται να έχει παρατήσει τις σπουδές του και να ασχολείται με αφοσίωση και ενθουσιασμό με την κομματική δουλειά, να ανεβαίνει τα σκαλοπάτια της ιεραρχίας, να θαυμάζεται απεριόριστα από τους Κνίτες. Ήταν παρών σε όλες τις συνδικαλιστικές μάχες των τελευταίων χρόνων σε σειρά σχολές, σε όλες τις μαζικές εξορμήσεις, σε όλους τους καυγάδες της ΚΝΕ με τους αναρχοαυτόνομους. Οι οργανώσεις που κατά καιρούς καθοδηγούσε, ερχόντουσαν πρώτες στην κάλυψη των πλάνων της στρατολογίας, των οικονομικών εξορμήσεων, της εκπλήρωσης των πολιτικών καθηκόντων.

Την εισήγηση ακολουθεί βροχή από ερωτήσεις, στις οποίες ο δυστυχής Επαμεινώνδας, προσωπικός φίλος του Κριτία και οργανωμένος απ' αυτόν, απαντά όσο πιο πειστικά μπορεί. Δεν είναι ωστόσο σε θέση να απαντήσει ξεκάθαρα στο βασικό ερώτημα: Τι είναι αυτό που έκανε τον Κριτία να τα παρατήσει;

«Είναι κάποια διαφωνία του με την πολιτική του Κόμματος;»

«Όχι».

«Έχει πρόβλημα με τις σοσιαλιστικές χώρες;»

«Όχι».

«Αντιμετωπίζει οικογενειακά προβλήματα;»

«Όχι, δεν μας είπε ποτέ τίποτα τέτοιο».

«Έκανε κάποια σοβαρή καταστατική παραβίαση;»

«Όχι, απλώς έπαψε να λειτουργεί ως κομματικό στέλεχος».

«Τότε γιατί να τον διαγράψουμε;»

«Διότι επιμένει ο ίδιος».

«Πως το δικαιολογεί αυτό;»

«Δεν θέλησε να το συζητήσει - όπως και κανένα άλλο ζήτημα».

«Τι προσπάθειες έκανε το Κόμμα να τον βοηθήσει;»

«Προσπάθησαν να τον βρουν και να συζητήσουν μαζί του διάφορα στελέχη του Κόμματος - ακόμα και σε επίπεδο Κεντρικής Επιτροπής - αλλά ο ίδιος ήταν αρνητικός».

Η πρόεδρος της συνέλευσης ρωτάει «σύντροφοι ποιος θέλει να τοποθετηθεί; Τρία λεπτά, αυστηρά»

Ανεβαίνουν δυο - τρία χέρια και ο λόγος δίνεται σε μένα. Σηκώνομαι και αρχίζω να μιλάω:

«Σύντροφοι, όταν ήρθα σ' αυτήν την οργάνωση, πριν τέσσερα χρόνια, ο Κριτίας ήταν καθοδηγητής της, όπως τώρα ο σύντροφος Επαμεινώνδας. Η περίπτωσή του συνοψίζει ίσως την ίδια την ιστορία μιας ολόκληρης γενιάς συντρόφων, που ακολούθησαν τη διαδρομή, από την ένταξη στην ολοκληρωτική προσφορά κι από κει στην αδρανοποίηση και τη διαγραφή. Θυμάστε όλοι το σύντροφο τέως γραμματέα της οργάνωσης πόλης που διαγράφτηκε πρόσφατα και για ποιους λόγους έγινε αυτό. Σε αντιστοιχία, σήμερα έχουμε τον Κριτία. Λειτουργεί τελικά το Κόμμα της επαναστατικής πρωτοπορίας σαν τον Κρόνο που τρώει τα παιδιά του; Πόσοι από όσους είμαστε σήμερα εδώ, θα είμαστε μέλη ή στελέχη του κόμματος σε δύο-τρία χρόνια; Φοβάμαι ούτε οι μισοί!»

(Σηκώνεται κύμα διαμαρτυριών και η πρόεδρος επαναφέρει την τάξη βάζοντας τις φωνές).

«Πιστεύω ότι και στην περίπτωση του Κριτία γίνεται φανερό ότι το πρόβλημα δεν είναι προσωπικό των συντρόφων, είναι πρόβλημα του ίδιου του Κόμματος, της πολιτικής του, της επαναστατικής του προοπτικής, της δομής του...»

(νέο κύμα διαμαρτυριών).

«Σύντροφοι, ο χρόνος δεν μου επιτρέπει, γι’ αυτό επιγραμματικά κλείνω: Η διαγραφή του Κριτία δεν λύνει κανένα πρόβλημα για το Κόμμα, αντίθετα στερεί από το Κόμμα ένα ακόμα στέλεχος, με μεγάλη προσφορά και εμπειρία, αλλά και μεγάλες δυνατότητες. Θα ψηφίσω κατά της πρότασης του αχτιδικού γραφείου».

Κάθομαι, έχοντας όσο ποτέ άλλοτε, την αίσθηση του μαλάκα. Αισθάνομαι ότι ελάχιστα από όσα ήθελα να εκφράσω ειπώθηκαν και ακόμα πως, η τοποθέτησή μου αντιμετωπίστηκε αρνητικά, από τη μεγάλη πλειοψηφία της συνέλευσης. Μιλάνε μερικοί ακόμα - το πνεύμα που κυριαρχεί στα τρίλεπτα είναι το ακόλουθο: Κακώς ο σύντροφος Διομήδης συνολικοποιεί και γενικεύει το πρόβλημα του Κριτία, πρόκειται για καθαρά ατομική περίπτωση. Το Κόμμα διαθέτει άριστη πολιτική γραμμή και λαμπρή επαναστατική προοπτική. Είναι βέβαια λυπηρό και πρέπει να μας προβληματίζει, γιατί ένας σύντροφος σαν τον Κριτία φτάνει στο σημείο να διαγράφεται («απορώ γιατί ο Κριτίας έπεσε τόσο χαμηλά» λέει η συντρόφισσα Ανθή, την οποία ο Κριτίας είχε στρατολογήσει - και πηδήξει) αλλά το Κόμμα θα κάνει και χωρίς αυτόν.

Στο σημείο αυτό ο Λαοκράτης σηκώνεται έξαλλος και αρχίζει να διαμαρτύρεται έντονα γιατί, παρόλα όσα έχουν ειπωθεί, αρκετοί έχουν ανάψει πάλι τσιγάρο και η αίθουσα έχει ντουμανιάσει. Όλα τα τσιγάρα σβήνουν και ανοίγουν για λίγο τα παράθυρα, στη δροσερή ανοιξιάτικη νύχτα. Παίρνει πάλι το λόγο ο Επαμεινώνδας και με σύντομες, τσεκουράτες φράσεις κλείνει τη συζήτηση, βάζοντάς τα με μένα, αντιπαραθέτοντας την ακλόνητη επαναστατική του αισιοδοξία στον μίζερο προβληματισμό μου, χωρίς ωστόσο να πει αυτό που σκέφτεται: «αμάν ρε Διομήδη, από τότε που χώρισες με την Ισμήνη, έγινες προβληματικός σύντροφος!»

«Σύντροφοι» λέει η Αγριππίνα, «το θέμα σε ψηφοφορία. Υπέρ της πρότασης» (σηκώνεται δάσος από χέρια) «Κατά -δύο. Λευκά - τέσσερα. Η συνέλευση ψηφίζει τη διαγραφή του Κριτία. Είμαστε ήδη πενήντα λεπτά έξω από το χρόνο. Να κάνουμε πέντε λεπτά διάλειμμα για τσιγάρο».

«Μου την έδωσε η Ανθή» δηλώνει ο Ξενοφώντας, που έχει ψηφίσει λευκό. «Ακούς εκεί, απορεί γιατί ο Κριτίας "έπεσε τόσο χαμηλά...". Αλήθεια ρε Διομήδη, τι διάβολο έπαθε αυτός;»

«Αυτό που αργά ή γρήγορα θα πάθουμε όλοι. Αν δεν αλλάξει το Κόμμα θα φύγουμε, κι αν αλλάξει, πάλι θα φύγουμε...»

«Τι λες ρε συ! Γιατί να φύγουμε;»

«Για χιλιάδες λόγους: Μπρέζνιεφ, δημοκρατικός συγκεντρωτισμός, θεωρία των σταδίων, "δημοκρατικές δυνάμεις" ...από το ότι η πολιτική μας δεν περνάει στις μάζες, ως την μιζέρια και την παράνοια της εσωκομματικής ζωής και δουλειάς... Γιατί με κοιτάς έτσι;»

«Δηλαδή, εσύ διαφωνείς!»

«Άκουσε Ξενοφών... Έχω διαγράψει με τα χεράκια μου γύρω στους σαράντα, από αυτή την οργάνωση και την ΚΝΕ, άλλους γιατί ήθελαν να φύγουν κι άλλους για καταστατικές παραβιάσεις... Σήμερα ήταν ο Κριτίας, αύριο θα είμαι εγώ, μεθαύριο ο Επαμεινώνδας, η Ανθή θα πάει έτσι κι αλλιώς στο διάολο, εσύ ίσως το καθυστερήσεις λιγάκι, είσαι μιας κάποιας ηλικίας και δεν αλλάζεις εύκολα συνήθειες... Έτσι κι αλλιώς, η τύχη είναι κοινή και το μέλλον ορατόν...»

* * *

Αυτές τις μέρες, η Φυσικομαθηματική έχει κατάληψη. Καμιά διακοσαριά και βάλε φοιτητές, παρά την αντίθεση των παρατάξεων της ΚΝΕ, του ΠΑΣΟΚ και της Νέας Δημοκρατίας, καταφέρνουν να κερδίζουν συνεχώς τις συνελεύσεις και να συνεχίζουν την κατάληψη, με αιτήματα πολιτικά και αντί-καθηγητικά. Οι διάδρομοι έχουν γεμίσει συνθήματα, στα εργαστήρια οι λύχνοι του Bunsen χρησιμεύουν για ψήσιμο καφέ, κυκλοφορούν ηλεκτρικές και ΄κλασσικές κιθάρες - και η κριτική διάθεση των φοιτητών απέναντι στις σπουδές τους και τους «φορείς της γνώσης» και τις «αυθεντίες της επιστήμης» είναι στο φόρτε της. Αναρχικοί, αριστεριστές, χριστιανοί και άλλοι, αντιστέκονται με πείσμα στις προσπάθειες για τερματισμό της κατάληψης - γιορτής - υπέρβασης, συζητούν ζωηρά και καυγαδίζουν ακόμα ζωηρότερα.

Βρίσκομαι σε δύσκολη θέση: Ενώ πιστεύω πως τα αιτήματα της κατάληψης είναι σωστά και συμφωνώ με την συνέχισή της και την επέκταση της και σε άλλες σχολές, είμαι υποχρεωμένος να υποστηρίζω, στα πηγαδάκια, τις θέσεις της οργάνωσης και να επιχειρηματολογώ υπέρ του τερματισμού. Επιπλέον, ο φίλος και συγκάτοικός μου Κίμωνας έχει ανακατευτεί στην αντίστοιχη κατάληψη της ιατρικής, είναι μάλιστα εκλεγμένος στην «επιτροπή κατάληψης» που κάνει κουμάντο, αμφισβητώντας το κύρος του νομίμως εκλεγμένου διοικητικού συμβουλίου του φοιτητικού συλλόγου. (Σχόλιο δικό μου: Καλά κάνει!).

Στην κομματική συνέλευση, σχεδόν οι μισοί υποστηρίζουν την κατάληψη με θέρμη, αλλά η καθοδήγηση δεν αφήνει κανένα περιθώριο: Πραγματική επαναστατική πολιτική, λέει, σημαίνει κίνημα που θα φέρνει τις μάζες των εργαζομένων στο προσκήνιο, όχι κάποιες ξεκομμένες περιπτώσεις. Μα ο μαζικός μας χώρος, λέμε εμείς, αν προσθέσουμε και τις δικές μας δυνάμεις, στην συντριπτική του πλειοψηφία είναι υπέρ της κατάληψης, της οποίας τα αιτήματα είναι, γενικά, σωστά. Μπα, πρέπει να βλέπουμε τη γενική πολιτική κατάσταση, τις διαθέσεις των εργαζομένων, την πολιτική συμμαχιών του Κόμματος, απαντά η καθοδήγηση και αισθάνομαι να μου βάζουν παγάκια κάτω απ' το πουκάμισο. Οι σύντροφοι λέκτορες είναι κατά: Διακόπτονται ερευνητικά προγράμματα, κινδυνεύει ο εξοπλισμός των εργαστηρίων, ξεχαρβαλώνεται η εκπαιδευτική διαδικασία, η κατάληψη δεν ζητά βελτίωση της εκπαίδευσης, αλλά αμφισβητεί την ίδια τη φιλοσοφία του κυκλώματος παραγωγή και αναπαραγωγή της γνώσης. Επιπλέον, σε κάποιο ταμπλώ υπάρχει μια δισέλιδη πραγματεία για τον ερεθισμό του βυζιού. Αϊ σιχτίρ λοιπόν, λένε οι λέκτορες, δεν είναι καιρός για τέτοια.

«Πότε θα είναι καιρός για τέτοια, σύντροφε Λαοκράτη;» ρωτάει αγανακτισμένος ο Ξενοφώντας, ένθερμος υποστηρικτής της κατάληψης - αν και επίκουρος καθηγητής.

«Στο σοσιαλισμό!» σφυρίζω στο αυτί του Λαοκράτη, ο Λαοκράτης ανοίγει το στόμα του, να το αμολήσει δυνατά, αλλά προλαβαίνει και δαγκώνεται - την τελευταία στιγμή.

2 Comments:

At 3:18 μ.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

Αχ ρε ανηψιε τι μου θυμισες! Αχ τι μου θυμισες! Τι μου θυμισες ρε ανηψιε, ρε ανηψιε Αχ τι μου θυμισες!Που να τα πω και να τα πιστεψουν; Μονο εσυ με καταλαβαινεις ρε ανηψιε,Αχ τι μου θυμισες! Θ.Ισιδ.

 
At 1:27 π.μ., Anonymous Ανώνυμος said...

Τι ΚΝΕ τι ΑΚΕΠ σχεδόν μία από τα ίδια
.....

 

Δημοσίευση σχολίου

<< Home